GHOR in Caribisch Nederland: Succesvolle samenwerking op de BES Eilanden
19 augustus 2024
Chris, Portefeuillehouder Publieke Gezondheid en Gemeenten bij de GHOR
In het Caribisch gebied, dat bekend staat om zijn idyllische zandstranden en azuurblauwe wateren, kunnen rampen en crises net zo onverwacht toeslaan als elders. Om effectief te kunnen reageren op noodsituaties is een georganiseerde crisisstructuur van cruciaal belang. Daarom bundelden de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) Haaglanden en de bijzondere gemeenten Bonaire, Sint Eustatius en Saba, bekend als de BES-eilanden, 12 jaar geleden hun krachten. Chris, Portefeuillehouder Publieke Gezondheid en Gemeenten bij de GHOR, vertelt ons over deze unieke samenwerking.
Samen sterker Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport gaf in 2011 de opdracht om de situatie op de BES-eilanden in kaart te brengen. Dit betekende het begin van de samenwerking tussen GHOR Haaglanden en de eilanden. Chris werd als kwartiermaker naar de Caribbean gestuurd. “Wat begon als een inventarisatie van de knelpunten en crisisplannen op de BES-eilanden, groeide al snel uit tot een duurzame samenwerking. Er was behoefte aan kennis van zowel acute als publieke zorg. En het neerzetten van een effectieve hulpverleningsorganisatie, ondanks de beperkte middelen en personeel.” vertelt Chris. “Een belangrijke taak van de GHOR is het bijdragen aan de ontwikkeling van een crisisstructuur voor de witte kolom op de BES-eilanden. Hiervoor hebben we plannen gemaakt vergelijkbaar met het Ziekenhuis Rampen Opvang Plan (ZIROP) en het Integraal Crisisplan GGD in Haaglanden. Uiteraard afgestemd op de specifieke uitdagingen en kleinschaligheid van de eilanden.”
Uitdagingen Hoewel de BES-eilanden gezegend zijn met natuurlijke schoonheid, worden ze geconfronteerd met unieke uitdagingen als het gaat om crisisbeheer. “Denk aan de beperkte infrastructuur, kleine gemeenschappen en een gebrek aan middelen, financiën en personeel,” vertelt Chris. "Dat maakt het moeilijk om snel en adequaat te handelen in noodsituaties. Ook is er geen piketorganisatie zoals wij die kennen. En dus ook geen pikettelefoons, voertuigen en noem maar op. Dat betekent dat een flexibele aanpak en improvisatievermogen van de betrokkenen een absolute vereiste is.”
Deze samenwerking heeft bijgedragen aan het verbeteren van de veerkracht van de BES-eilanden.
Lokale betrokkenheid Het succes van deze samenwerking wordt niet alleen bepaald door het overdragen van kennis en procedures van het vasteland naar de eilanden, maar vooral door de samenwerking met lokale belanghebbenden. Hun betrokkenheid is essentieel bij het opstellen en uitvoeren van de crisisplannen. “We werken nauw samen met lokale gemeenschappen zoals gezondheidszorginstellingen, gemeentelijke diensten en vrijwilligersorganisaties. Zo zorgen we ervoor dat de plannen zijn afgestemd op de behoeften en realiteiten van de eilanden."
Resultaat De resultaten van deze samenwerking zijn duidelijk zichtbaar: een verbeterde crisisrespons, beter opgeleide lokale teams en een georganiseerde structuur voor noodsituaties. "Door middel van intensieve trainingen, oefeningen en individuele begeleiding zijn lokale organisaties beter uitgerust om te reageren op noodsituaties. Denk aan infectieziekte-uitbraken, natuurrampen en cyberdreigingen. Deze samenwerking heeft bijgedragen aan het verbeteren van de veerkracht van de BES-eilanden.”
Toekomstperspectief De toekomst van de samenwerking is helder. "Het is de bedoeling om de verantwoordelijkheid over te dragen aan de eilanden zelf. Er zijn genoeg mensen opgeleid en bekend met de procedures. Mijn focus ligt nu op het afronden van het zorgrisicoprofiel en het overdragen van de uitvoering aan lokale instanties”, besluit Chris vol vertrouwen.
